Interculturele identiteit van leraren  0

Leraren die het schoolvak Engels als vreemde taal onderwijzen in verschillende culturele contexten, kunnen heel verschillend denken over onderwijs in taal en cultuur en over hun eigen rol. Dadi Chen onderzocht de beelden en verwachtingen die leraren Engels van zichzelf hebben in relatie tot de Engelse en Amerikaanse cultuur. Deze beelden en verwachtingen worden in de literatuur omschreven als de ‘interculturele identiteit’ van leraren. 

Chen beschrijft in zijn proefschrift kenmerken van de interculturele identiteit van leraren Engels in het voortgezet onderwijs, evenals het verband tussen de culturele waarden van de leraren en de manier waarop leraren hun interculturele identiteit beleven.

 

Schoolvak Engels

Centraal stonden leraren in het schoolvak Engels als vreemde taal die het Engels niet zelf als moedertaal hebben en die afkomstig zijn uit twee landen, namelijk China en Nederland. Deze twee landen verschillen in hun geografische en culturele ‘afstand’ tot de Engelstalige culturen, wat blijkt uit de verschillen in zogenaamde ‘culturele waarden’ die men in de samenleving belangrijk vindt  en uit de uiteenlopende wijze van communiceren in deze landen. In China wordt bijvoorbeeld veel belang gehecht aan verschillen in hiërarchie en worden kinderen gestimuleerd goed hun best te doen op school om een hoge, invloedrijke positie in de maatschappij te krijgen. In Nederland en het Verenigd Koninkrijk vindt men vrijheid van denken en handelen en gelijkheid belangrijker, ook op de werkvloer. In de verenigde Staten hecht men sterk aan individuele prestaties en is het normaler dan in andere landen om de beste te willen zijn. In zowel China als Nederland wordt het Engels in het voortgezet onderwijs gezien als de belangrijkste vreemde taal.

 

Intercultureel onderwijs

Van leraren Engels wordt internationaal gezien in toenemende mate verwacht dat zij hun leerlingen niet alleen de taal aanleren maar ze ook beter in staat stellen met  meer begrip te communiceren met mensen van andere culturen. In dit proefschrift gaat het specifiek om leraren in het schoolvak Engels die de Engelse taal niet als moedertaal hebben. Deze leraren, die wereldwijd de meerderheid van de leraren Engels vormen, verwerven hun kennis van de Engelse taal en de daaraan verwante culturen normaliter binnen hun eigen land. Zij kunnen tegenstellingen ervaren tussen de cultuur van hun eigen land en die van ‘Engelstalige culturen’. Tevens is het    mogelijk dat deze leraren, veelal onbewust, hun eigen stereotype beelden van Engelstalige culturen een rol laten spelen in hun onderwijs. Ook om deze reden is het van belang dat leraren zich bewust zijn van hun interculturele identiteit.

 

Grootschalige vragenlijststudie

Inzichten uit een voorafgaande literatuurstudie en interviews met leraren werden gebruikt om een vragenlijst te ontwikkelen waaraan 114 Chinese en 154 Nederlandse leraren meededen. De culturele identiteit van leraren werd gemeten met de Engelstalige versie van de Portrait Values Questionnaire ontwikkeld door Schwartz in 2001. Deze vragenlijst bestaat uit veertig items over basiswaarden die mensen in verschillende culturen over de hele wereld herkennen.

 

Culturele afstand

Leraren die een culturele afstand ervoeren, voelden zich minder zeker in de communicatie met Engelstalige native speakers en gaven aan minder bewust te zijn van hun eigen houding bij culturele aspecten in het onderwijs. Voor het voorspellen van de interculturele identiteit, bleken vooral drie culturele waarden relevant: ‘traditie’, ‘macht’ en ‘welwillendheid’. Deze waarden bleken samen te hangen met het open staan voor Engelstalige culturen en onpartijdigheid ten aanzien van Engelstalige culturen. Oftewel, leraren die de gewoonten en ideeën in de eigen cultuur belangrijk vonden en die waarde hechtten aan sociale status en macht, gaven vaker aan minder goed om te kunnen gaan met culturele verschillen. Daarnaast gaven leraren die de nadruk legden op het helpen van hun leerlingen, vaker aan onpartijdig te willen zijn bij intercultureel onderwijs en culturen als gelijkwaardig wilden zien.

 

Lerarenopleiding

Alhoewel beide landen in dit proefschrift onderling verschillen wat betreft hun onderwijssysteem, de eisen die aan leraren gesteld worden, het gebruik van het Engels in het dagelijks leven en de algemene houding ten opzichte van Engelstalige culturen, worden er conclusies getrokken die relevant zijn voor lerarenopleidingen wereldwijd. De inzichten en instrumenten uit dit proefschrift zijn relevant voor gebruik in lerarenopleidingen en nascholing van docenten, omdat bij alle onderwijsvormen en niveaus, en zeker bij onderwijs in een vreemde taal, sprake is van een cultuurcomponent.

 

Deze tekst is gebaseerd op de Nederlandse samenvatting van het proefschrift:

Chen, D. (2017). Intercultural identities of non-native teachers of English: An exploration in China and the Netherlands. Academisch proefschrift. Leiden: Universiteit Leiden.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *